Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Crossovers. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Crossovers. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2012

Επιστρέφοντας στο Mahagonny: από τον Bertolt Brecht στον David Bowie


Το έργο Άνοδος και Πτώση της Πόλης Mahagonny είναι μια ριξικέλευθη όπερα που έγραψε ο Bertolt Brecht και σύνθεσε ο Kurt Weill. Αφηγείται την ιστορία μιας πόλης που βασίζεται στο αμείλικτο κυνήγι του κέρδους, και ταυτίζεται με την κατανάλωση· το σέξ, το φαγητό, το ποτό και τα στοιχήματα είναι οι ακρογωνιαίοι λίθοι της. Οτιδήποτε μπορεί να μετατραπεί σε εμπόρευμα, και όλα επιτρέπονται εφόσον κάποιος είναι διατεθειμένος να πληρώσει. Κατά την στρεβλή και αδίστακτη αντίληψη περί δικαιοσύνης που επικρατεί στην πόλη, μπορεί κανείς να αποφύγει τις συνέπειες του νόμου ακόμα και αν έχει πυροβολήσει κάποιον, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να καταδικαστεί σε θάνατο επειδή δεν έχει χρήματα.

Η Άνοδος και Πτώση της Πόλης Mahagonny αποτελεί αλληγορία του καπιταλισμού, και ταυτόχρονα σάτιρα των συμβάσεων της όπερας. Ο Bertolt Brecht άνοιξε ένα νέο πεδίο κριτικής σύγχρονων θεμάτων στο πλαίσιο ενός παραδοσιακού ιδιώματος, ενώ ο Kurt Weill ανέτρεψε τον φορμαλισμό των μουσικών δομών της όπερας ενσωματώνοντας επιρροές από τη jazz και στοιχεία λαϊκής μουσικής. Το έργο έφερε επιπλέον στο προσκήνιο της όπερας την σκληρή πραγματικότητα του καπιταλισμού, συμπεριλαμβανομένης της αγριότητας με την οποία οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλο.

 bbc.co.uk 

Δεν πρόκειται ωστόσο για μια τυχαία σκληρή πραγματικότητα· το έργο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, και συνάντησε την εχθρότητα των Ναζί, οι οποίοι το απαγόρευσαν το 1933. "Κατά κάποιο τρόπο," υποστηρίζει ο Tim Smith στον ιστότοπο Public Broadcasting Service, "αυτό που έκαναν ο Brecht και ο Weill ήταν να κρατήσουν ψηλά ένα καθρέφτη, επιτρέποντας σε εκείνους που είχαν ανοιχτά μάτια να δουν τον κόσμο γύρω τους." Η πρεμιέρα της όπερας έγινε στις 9 Μαρτίου 1930 στη Λειψία· ο ιστότοπος Public Broadcasting Service περιλαμβάνει την παρακάτω περιγραφή της βραδιάς από την ηθοποιό και τραγουδίστρια Lotte Lenya, η οποία βρισκόταν στο κοινό:

Μου έχουν πει ότι η πλατεία γύρω από το θέατρο της όπερας ήταν γεμάτη με τάγματα εφόδου των Ναζί, που κρατούσαν πλακάτ διαμαρτυρίας για την παράσταση του 'Mahagonny'. ... Η παράσταση [είχε] ήδη προχωρήσει όταν έχασα ξαφνικά την προσήλωση μου σε αυτήν εξατίας της ηλεκτρισμένης ατμόσφαιρας γύρω μας· ήταν κάτι παράξενο και άσχημο. Καθώς η όπερα κυλούσε προς το τέλος της, άρχισαν οι διαδηλώσεις, τα σφυρίγματα και οι αποδοκιμασίες· όταν έφτασε η ώρα της τελευταίας σκηνής, γρονθοκοπήματα είχαν ξεσπάσει στους διαδρόμους μεταξύ των καθισμάτων, το θέατρο ήταν μια ανθρώπινη μάζα που ούρλιαζε· σύντομα οι ταραχές είχαν εξαπλωθεί στη σκηνή, πανικόβλητοι θεατές προσπαθούσαν να ξεφύγουν, και μόνο η άφιξη μιας μεγάλης αστυνομικής δύναμης τελικά άδειασε το θέατρο. 

Η Άνοδος και Πτώση της Πόλης Mahagonny είναι έργο με διαχρονική καλλιτεχνική αξία και μακρά ιστορία παραστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της νέας παραγωγής από την καταλανική ομάδα La Fura dels Baus. Η πρωτοτυπία, αλλά και η ωμότητα, της εκδοχής που παρουσίασαν αποτελούν ταυτόχρονα αντανάκλαση πάνω στην τρέχουσα οικονομική κρίση. Η παράσταση σκηνοθετήθηκε από τους Alex Ollé και Carlus Padrissa, δύο από τα ιδρυτικά μέλη της La Fura dels Baus, και η πρεμιέρα έγινε στο Teatro Real της Μαδρίτης το 2010.



Το παραπάνω video περιλαμβάνει απόσπασμα στο οποίο η καναδή σοπράνο Measha Brueggergosman τραγουδάει το Alabama Song, ίσως το πιο δημοφιλές τραγούδι της όπερας. Το κομμάτι έχει διασκευαστεί από πολυάριθμους καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει ο David Bowie. Πρόκειται εξάλλου για λάτρη του Brecht· το 1982, για παράδειγμα, είχε παίξει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην τηλεοπτική παραγωγή του θεατρικού έργου Baal στο BBC, την οποία μπορείτε να δείτε εδώ, ενώ οι ηχογραφήσεις των τραγουδιών κυκλοφόρησαν στο περίφημο ομώνυμο EP.

Η διασκευή του Alabama Song από τον David Bowie κυκλοφόρησε ως single το 1980· το είχε ήδη συμπεριλάβει στην περιοδεία του 1978, και το έπαιξε ξανά στη σκηνή το 1990. Το παρακάτω video είναι από την συναυλία στο Βερολίνο κατά τη διάρκεια της περιοδείας για το album Heathen το 2002. Η πόλη δεν είναι φυσικά άγνωστη στον Bowie· είχε εγκατασταθεί στο Βερολίνο στα τέλη της δεκαετίας του 1970, και είναι εκεί που ηχογράφησε το σημαντικότερο ίσως έργο του, την τριλογία που αποτελείται από τα albums Low, "Heroes", και Lodger. Σε αυτή την περίοδο της ζωής του αναφέρεται εισάγοντας το Alabama Song· "όταν ζούσα στο Βερολίνο," λέει στο κοινό, "συνήθιζα να τραγουδάω αυτό το τραγούδι κάθε πρωί."


Oh show me the way to the next whisky bar
Oh don't ask why, oh don't ask why
For we must find the next whisky bar
Or if we don't find the next whisky bar
I tell you we must die
I tell you we must die
I tell you, I tell you, I tell you we must die

Oh moon of Alabama, it's time to say goodbye
We've lost our good old mama
And must have whisky or you know why

Oh moon of Alabama, it's time to say goodbye
We've lost our good old mama
And must have whisky or you know why

Oh show us the way to the next little dollar
Oh don't ask why, oh don't ask why
For we must find the next little dollar
Or if we don't find the next little dollar
I tell you we must die
I tell you we must die
I tell you, I tell you, I tell you we must die

Oh moon of Alabama, it's time to say goodbye
We've lost our good old mama
And must have dollar or you know why

Oh show us the way to the next little girl
Oh don't ask why, oh don't ask why
For we must find the next little girl
Or if we don't find the next little girl
I tell you we must die
I tell you we must die
I tell you, I tell you, I tell you we must die

Oh moon of Alabama, it's time to say goodbye
We've lost our good old mama
And must have little girl or you know why

Oh moon of Alabama, it's time to say 'auf wiedersehen'
We've lost our good old mama
And must have little girl or you know why
You know why
You know why


υγ

Η ανάρτηση αφιερώνεται στον φίλο και εξαιρετικό μπασίστα Περικλή, που "ξέρει γιατί."
 

Κυριακή 9 Δεκεμβρίου 2012

Valtari: το οπτικό εγχείρημα των Sigur Rós

oesquema.com.br/kakaos 

"ποτέ δεν επιδιώξαμε η μουσική μας να συνοδεύεται από μια προκαθορισμένη συναισθηματική αντίδραση. δεν θέλουμε να πούμε σε κανέναν πώς να αισθάνεται και τι να πάρει από αυτήν. ως προς τις ταινίες, δεν έχουμε κυριολεκτικά την παραμικρή ιδέα με τι υλικό θα επανέλθουν οι σκηνοθέτες. κανένας από αυτούς δεν ξέρει τι κάνουν οι υπόλοιποι, οπότε ελπίζουμε ότι θα είναι ενδιαφέρον."

Οι Sigur Rós είναι ο καλύτερος λόγος που μπορώ να σκεφτώ για να ακούει κανείς post-rock· και είχαν επιπλέον την εξαιρετική ιδέα που ανεφέρει το παραπάνω απόσπασμα από τον ιστότοπό τους. Πρότειναν σε κινηματογραφιστές και σκηνοθέτες video να οπτικοποιήσουν κομμάτια από το πρόσφατο album Valtari, δίνοντας τους πλήρη καλλιτεχνική ελευθερία. Το αποτέλεσμα αυτού του εγχειρήματος, που ονομάστηκε Valtari Mystery Film Experiment, δεν είναι τίποτα λιγότερο από εκπληκτικό. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το video που ακολουθεί, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Christian Larson, και χορογραφία του Sidi Larbi Cherkaoui, με τους James O'Hara και Nicola Leahey. 

Το πρόγραμμα Valtari Film Experiment, αποτελούμενο από δεκάξι ταινίες μικρού μήκους, προβάλλεται διεθνώς αυτό το τριήμερο· σχετικές λεπτομέρειες υπάρχουν εδώ. Στην Αθήνα, η προβολή γίνεται στο Κινηματοθέατρο Ίριδα την Κυριακή 9/12 στις 20.30. Η είσοδος είναι ελεύθερη και περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να δείτε εδώ   


Πέμπτη 4 Οκτωβρίου 2012

Καφές και τσιγάρα με τον Gustav Mahler

Φωτογραφία: Moritz Nähr, 1907   Wikipedia

Θα κάνατε στη δουλειά σας διάλειμμα για καφέ ακούγοντας Mahler; Αν και δεν είναι η πιο συνηθισμένη επιλογή, η κλασσική μουσική μπορεί να είναι γεμάτη εκπλήξεις. Η μορφή του τραγουδιού δεν συναντάται τόσο συχνά όσο εκείνη της συμφωνίας ή του κοντσέρτου, ωστόσο τα lieder, κύκλοι μελοποιημένης ρομαντικής ποίησης, έχουν προσφέρει μερικές από τις πιο συναρπαστικές στιγμές στην ιστορία του κλασσικού ιδιώματος. Αν έπρεπε να διαλέξω ένα παράδειγμα, αυτό αναμφίβολα θα ήταν το Ich bin der Welt abhanden gekommen (Έχω χάσει την επαφή μου με τον κόσμο) του Gustav Mahler, ένα έντονα συναισθηματικό κομμάτι από τον κύκλο τραγουδιών Rückert-Lieder, ο οποίος βασίζεται σε ποιήματα του Friedrich Rückert· για το πρωτότυπο γερμανικό κείμενο και την αγγλική του μετάφραση, δείτε εδώ. Στην παρακάτω εκτέλεση εμφανίζεται η mezzo-soprano Magdalena Kožená με την Ορχήστρα του Φεστιβάλ της Λουκέρνης σε διεύθυνση του Claudio Abbado, ενός από τους καλύτερους μαέστρους της εποχής μας και εξαιρετικού ερμηνευτή του Mahler.




Υπάρχει ένα διάλειμμα για καφέ στο οποίο το Ich bin der Welt abhanden gekommen παίζει καθοριστικό ρόλο: πρόκειται για το τελευταίο μέρος της σπονδυλωτής ταινίας Coffee and Cigarettes που σκηνοθέτησε ο Jim Jarmusch το 2003. Η συγκεκριμένη ενότητα ονομάζεται Champagne, και αρχίζει και τελειώνει με αυτό ακριβώς το κομμάτι, στην εκτέλεση του 1967 με την Janet Baker. Εδώ αίρεται ο στεροτυπικός διαχωρισμός κλασσικής μουσικής και καθημερινότητας, και παράλληλα προβληματοποιείται η διάκριση φαντασίας και πραγματικότητας, πλούτου και φτώχειας, ύπνου και θάνατου. Και αυτή η γλυκόπικρη ιστορία των δύο ηλικιωμένων επιστατών, τους οποίους υποδύονται οι Bill Rice και Taylor Mead, παραμένει για εμένα μέχρι σήμερα η σημαντικότερη δουλειά του Jim Jarmusch.

Δευτέρα 30 Ιουλίου 2012

Στο δρόμο: Jack Keruac και Walter Salles


They danced down the streets like dingledodies, and I shambled after as Ive been doing all my life after people who interest me, because the only people for me are the mad ones, the ones who are mad to live, mad to talk, mad to be saved, desirous of everything at the same time, the ones that never yawn or say a commonplace thing, but burn, burn, burn like fabulous yellow roman candles exploding like spiders across the stars and in the middle you see the blue centerlight pop and everybody goes Awww!

Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από το On the Road του Jack Kerouac, ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα όλων των εποχών. Εφευρετικά πολυεπίπεδο και ορμητικά αυτοσχεδιαστικό, το κείμενο αυτό αποτελεί την καθοριστική στιγμή του Beat κινήματος, αλλά και ένα διαχρονικό αντι-κονφορμιστικό μανιφέστο.

Είναι ωστόσο λιγότερο γνωστό ότι ο Jack Kerouac είχε επίσης οραματιστεί την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου, η οποία υλοποιήθηκε σήμερα από τον βραβευμένο σκηνοθέτη Walter Salles. Κατά τον ίδιο τρόπο που προετοιμάζοντας την ταινία The Motorcycle Diaries είχε αναζητήσει τα βήματα του νεαρού Ernesto Guevara στη Νότιο Αμερική, ο Walter Salles ακολούθησε τώρα το ταξίδι του Jack Kerouac γυρίζοντας το ντοκιμαντέρ In Search for On the Road, και ερχόμενος σε επαφή με Beat συγγραφείς που βρίσκονται στη ζωή.  

Οι ταινίες The Motorcycle Diaries, Central Station, και Foreign Land, την οποία σκηνοθέτησε από κοινού με την Daniela Thomas, αποτελούν παραδείγματα της εξαιρετικής ικανότητας του Walter Salles στο είδος των ταινιών δρόμου. Όπως είπε στον Michael Ordoña του San Francisco Chronicle, “αυτό που πραγματικά με ενδιαφέρει είναι ιστορίες στις οποίες τα ταξίδια των κυρίως χαρακτήρων κατά κάποιο τρόπο αντικατοπτρίζουν τις μεταμορφώσεις που εξελίσσονται σε μια κουλτούρα ή χώρα.” 

Και από αυτή την άποψη, το On the Road είναι μια ταινία που μόνο με έντονο ενδιαφέρον θα μπορούσα να προσμένω. Οι χαρακτήρες των Sal Paradise και Dean Moriarty, οι οποίοι στο μυθιστόρημα αναφέρονταν στον ίδιο τον Jack Kerouac και τον φίλο του Neil Cassady αντίστοιχα, παίζονται από τους Sam Riley και Garrett Hedlund, ενώ στο cast περιλαμβάνονται επίσης οι Kristen Stewart, Kirsten Dunst, και Viggo Mortensen.

 

Τετάρτη 18 Ιουλίου 2012

Πλήκτρα πάνω από τα σύννεφα: Jon Lord, 1941 – 2012

jonlord.org 

Δυστυχώς ο Jon Lord απεβίωσε την Δευτέρα. Ήταν πάντα εύλογο να θεωρεί κανείς πως πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία του rock, και φυσικά για τον καλύτερο μουσικό στα πλήκτρα και το Hammond organ· ήταν ωστόσο πολλά περισσότερα από αυτό. Ο Jon Lord ήταν εξαιρετικός μουσικός ως προς το ότι διακρινόταν τόσο ως συνθέτης όσο και ως σολίστας, ενώ τα ενδιαφέροντα και οι ικανότητες του υπερέβαιναν τους διαχωρισμούς μεταξύ μουσικών ειδών, όπως  το hard rock, τα blues, το progressive rock, η κλασσική μουσική, και η fusion. 

Η επιλογή ενός αντιπροσωπευτικού μουσικού δείγματος από μια πορεία που εκτείνεται σε έξι δεκαετίες δεν μπορεί να είναι εύκολη, αν ωστόσο έπρεπε να επιλέξω μόνο ένα κομμάτι, αυτό θα ήταν το Pictured Within, από το ομώνυμο album του 1998. Η παρακάτω live εκτέλεση είναι από το DVD Deep Purple in Concert with the London Symphony Orchestra, το οποίο ηχογραφήθηκε στο Royal Albert Hall τον Σεπτέμβριο του 1999. Η London Symphony Orchestra διευθύνεται από τον Paul Mann, ενώ το Pictured Within τραγουδάει ο Miller Anderson· οι στίχοι ανήκουν στον Jon Lord. 



                                   here be friends...
                                   here be heroes...
                                   here be sunshine...
                                   here be grey...
                                   here be life...
                                   here love lies bleeding...
                                   memories so hazy...
                                   and dreams that drove me crazy

                                    here be down...
                                    here be paradise...
                                    here be starbright...
                                    here be pain...
                                    here be smiles in eyes like rainbows...
                                    my father and my mother...
                                    my sisters and my brother -
                                    pictured within

                                    where there're shadows ill met by moonlight...
                                    there be dragons I have slain...
                                    and here be bright eyes with hair so golden...
                                    sunrise and sunset and running free...
                                    and laughing at the rain

                                     here be home...
                                     here be travellin'...
                                     here be thunder...
                                     here be blue...
                                     and sometimes heaven and thoughts of wonder...
                                     the miracle of children...
                                     a poet and a pilgrim

                                     kith and kin - pictured within
                                     lose and win - pictured within

Ο Jon Lord είχε κλασσική μουσική παιδεία, και διατήρησε το ενδιαφέρον του για το κλασσικό ιδίωμα σε όλη του τη ζωή, όπως άλλωστε δείχνει και ένα ευρύ φάσμα κυκλοφοριών, από τα albums Gemini Suite, Windows, και Sarabande της δεκαετίας του 1970, ως το Boom of the Tingling Strings και το To Notice Such Things του 2008 και του 2010 αντίστοιχα. Ωστόσο το πρώτο και ιδιαίτερα ριζοσπαστικό εγχείρημα του να υπερβεί τους στερεοτυπικούς διαχωρισμούς μεταξύ rock και κλασσικής μουσικής ήταν το Concerto for Group and Orchestra των Deep Purple. Αυτό το album ηχογραφήθηκε το 1969 στο Royal Albert Hall με την Royal Philharmonic Orchestra σε διεύθυνση τoυ Malcolm Arnold· το video της συναυλίας υπάρχει εδώ. Τριάντα χρόνια αργότερα, το Concerto επέστρεψε στον ίδιο χώρο· τα παρακάτω video περιλαμβάνουν τα τρία μέρη του, και προέρχονται από το DVD Deep Purple in Concert with the London Symphony Orchestra. Tο Concerto παρουσιάστηκε επίσης σε πολλές χώρες μεταξύ 2000 και 2010.




Στην μακρά πορεία του ο Jon Lord συμμετείχε σε πλειάδα συγκροτημάτων και μουσικών projects, πάνω από όλα όμως ήταν ιδρυτής των Deep Purple και σημαντική κινητήρια δύναμη της μπάντας. Στο πρώτο από τα παρακάτω video διαπραγματεύεται το In Rock, album-ορόσημο του συγκροτήματος, και την διαμόρφωση του εμβληματικού ήχου του Hammond organ. Οι Deep Purple απολαμβάνουν status πρωτοπόρων και καινοτόμων μουσικών με άξονα τον μοναδικό τους ήχο, τις υποδειγματικές συνθέσεις, και τις ασύγκριτες αυτοσχεδιαστικές τους ικανότητες· εξαιτίας των τελευταίων εξάλλου συμβαίνει να είναι το μόνο συγκρότημα με πολύ περισσότερα live albums από ότι studio ηχογραφήσεις

Και από αυτή την άποψη παραθέτω τις παρακάτω live εκτελέσεις δύο χαρακτηριστικών κομματιών. Το Child in Time παίζεται στο BBC το 1970 από τους Jon Lord (Hammond organ), Ritchie Blackmore (κιθάρα), Ian Paice (ντραμς), Roger Glover (μπάσο), και Ian Gillan (φωνητικά)· πρόκειται φυσικά για την κλασσική Mark II σύνθεση στην καλύτερη της περίοδο. Το Lazy είναι άλλη μία εκπληκτική εκτέλεση, αυτή τη φορά στη Μελβούρνη το 1999 από την Mark VI σύνθεση· το συγκρότημα, με τον Steve Morse στην κιθάρα, είχε επανεφεύρει τον εαυτό του περνώντας σε μια νέα περίοδο μουσικής δημιουργικότητας και εξέλιξης.




Είχα την τύχη να δω τον Jon Lord να παίζει με τους Deep Purple με τις συνθέσεις Mark V, Mark II (δεύτερη επανένωση), και Mark VII. Δεν πρόκειται απλώς για το ότι οι ικανότητες και οι επιδόσεις του στη σκηνή ήταν πάντα στο υψηλότερο επίπεδο· είναι ότι ο Jon Lord έπαιζε με απέραντη αγάπη, σεβασμό, και φροντίδα για την μουσική, το συγκρότημα, και το κοινό. Και πάνω από όλα, είτε το Hammond εκτίναζε καταιγιστικά riffs πάνω από τα χέρια που αμέσως υψώνονταν στον αέρα, είτε το πιάνο απηύθηνε ντελικάτες νότες σε ένα κοινό που κρατούσε την ανάσα του, είτε ήταν ελκυστικές blues σύγχορδίες, είτε κλασσικά δομημένες μελωδίες, η πνευματικότητα της παρουσίας του ήταν πάντα έντονη, τόσο υπό όρους μουσικής ποιότητας, όσο και υπό όρους προσωπικής αξιοπρέπειας. Αυτό ήταν ο Jon Lord για εμένα· και η απουσία του είναι ιδιαίτερα μεγάλη.

Photograph by Csaba Molek  jonlord.org


Δείτε επίσης: